Podgorica, Ağustos 2026.
Karadağ Vergi İdaresi, tüzel kişilikteki payın devrinin değer artış kazancı vergisi doğurabileceğini mükelleflere hatırlatan bir duyuru yayımladı. Duyuru IRMS portalında yer alıyor ve hem gerçek hem tüzel kişileri kapsıyor.
Karadağ'daki şirket sahipleri için — özellikle hâlihazırda kurulu şirketleri sık sık alıp satan yabancı kurucular için — ciddiye alınması gereken bir mesaj.
Vergi İdaresi ne açıkladı
Tüzel kişilikteki paydan doğan değer artış kazancı, payın satış değeri ile edinim değeri arasındaki farktır. Gerçek kişiler için bu, Gelir Vergisi Kanunu'nun 37e maddesiyle; tüzel kişiler için ise arazi, bina, mülkiyet hakları, sermaye payları ve menkul kıymetlerin satışından veya devrinden elde edilen geliri değer artış kazancı sayan Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 21. maddesiyle düzenlenmiştir.
Vergi İdaresi, ortaklık yapısındaki değişikliklerin Merkezi Ticaret Sicili'ne kaydedildiğini ve bu verilere erişebildiğini açıkça belirtiyor. Başka bir deyişle, pay devri fark edilmeden geçen bir işlem değil.
Sözleşmedeki fiyat son söz değil
Uygulamada çoğu kişinin gözden kaçırdığı nokta bu.
Kural olarak payın satış ve edinim değeri, satış sözleşmesinde yazan tutardır. Ancak kararlaştırılan satış değeri piyasa değerinin altındaysa, satış değerini vergi usul mevzuatına göre doğrudan vergi idaresi belirler.
Bu da şu demek: payın sembolik bir bedelle devri — şirket sahipliği değişirken hâlâ yaygın olan bir uygulama — otomatik olarak vergi yükümlülüğü yok anlamına gelmez. Vergi İdaresi payın gerçek piyasa değerini belirgin biçimde daha yüksek görürse, sözleşmede ne yazarsa yazsın vergiyi o değer üzerinden hesaplar.
Gerçek kişiler için değer artış kazancı vergisi oranı %15'tir.
Yerleşik olmayanlar ve tasfiye
Duyuru, yabancı sermayeli şirketlerde sık karşılaşılan iki duruma da değiniyor.
Yerleşik olmayan tüzel kişilerde, Karadağ'da elde edilen değer artış kazançları %15 oranında vergilendirilir; çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasında aksi öngörülmedikçe. Burada Karadağ'ın, sahibin mukim olduğu ülkeyle anlaşması olup olmadığını ve uygulama koşullarının sağlanıp sağlanmadığını kontrol etmek belirleyici.
Tasfiyede tüzel kişi, değer artış kazancını ya da zararını, varlıklarını piyasa fiyatından satmış gibi tespit etmek zorundadır. Dolayısıyla tasfiye vergi açısından nötr bir işlem değildir.
Bu sizin için ne anlama geliyor
Pay devri planlıyorsanız ya da devri yaptıysanız şunları kontrol edin:
- Edinim ile satış değeri arasındaki fark pozitif mi ve bundan ne kadar vergi doğar
- Kararlaştırılan fiyat piyasa fiyatı olarak savunulabilir mi, hangi dayanakla
- Yerleşik misiniz yoksa yerleşik olmayan mı, ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması size uygulanıyor mu
- Yükümlülük yasal süresi içinde beyan edildi mi
Pay devri çoğu zaman hukuki bir işlem olarak görülür: sözleşme hazırlanır, noterde onaylanır, değişiklik CRPS'ye bildirilir ve orada kalınır. Vergi tarafı çok daha sonra, genellikle Vergi İdaresi sicil verilerini kendisi karşılaştırdığında ortaya çıkar.
Son dönemde şirketinizin ortaklık yapısını değiştirdiyseniz ya da değiştirmeyi planlıyorsanız, sözleşmeyi imzalamadan önce bize danışın. Bu aşamada vergi etkisi hâlâ planlanabilir; imzadan sonra yalnızca hesaplanır.
Kaynak: Karadağ Vergi İdaresi duyurusu, IRMS portalı (irms.tax.gov.me).
Bu metin bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir olaya ilişkin vergi veya hukuk görüşü niteliği taşımaz. Durumunuzun değerlendirilmesi için randevu alın.
